Bijzondere verrichtingen stap voor stap uitgelegd
Bijzondere verrichtingen zijn de manoeuvres die de CBR-examinator los van de examenrit toetst. Er zijn er zeven: in een rechte lijn achteruit rijden, achteruit een bocht rijden, parkeren in een haaks of schuin vak, fileparkeren, keren door te steken, keren met een halve draai en de hellingproef. Tijdens het praktijkexamen auto krijg je er twee. Je mag parkeersensoren en een camera gebruiken, maar geen automatisch parkeersysteem.

Snelfeiten
Op het examen
2 van 7
De examinator kiest
Examenduur
55 minuten
Waarvan circa 35 minuten rijden
Vrijstelling
Via TTT
Goed gedaan telt op je examen
Parkeerhulp
Sensoren en camera
Geen automatisch inparkeren
Examencentrum
CBR Haarlem
Professor Eijkmanlaan 2-4
Tussentijdse toets
€143,50
CBR-tarief 2026
Wat zijn bijzondere verrichtingen?
Het CBR noemt in de rijprocedure B zeven bijzondere verrichtingen. Sinds 2019 kiest de examinator er tijdens je praktijkexamen twee uit. Je weet vooraf niet welke, dus je moet ze alle zeven beheersen.
De examinator let bij iedere verrichting op dezelfde vier punten: je werkt veilig, je kijkt op de juiste momenten rondom, je houdt de snelheid laag en gelijkmatig en je hindert ander verkeer niet. Perfect in één keer is niet nodig. Een kleine correctie is geen fout, zolang je het rustig en gecontroleerd doet.
- In een rechte lijn achteruit rijden
- Achteruit een bocht om rijden
- Parkeren in een haaks of schuin vak
- Fileparkeren
- Keren door te steken
- Keren met een halve draai
- Hellingproef
In een rechte lijn achteruit rijden
Je rijdt een stuk achteruit langs de stoeprand zonder ervan weg te lopen of ertegenaan te komen. Draai je bovenlichaam, kijk door de achterruit en gebruik de spiegels als controle.
Houd de auto stapvoets met de koppeling of rem. Kleine stuurbewegingen werken het best: bij achteruit rijden reageert de auto sterker dan je verwacht.
Achteruit een bocht om rijden
Je rijdt achteruit een zijstraat in en volgt daarbij de bocht van de stoep. Het lastigste moment is het begin van de bocht: stuur je te vroeg, dan raak je de stoeprand; stuur je te laat, dan kom je te ruim uit.
Kijk vóór en tijdens het insturen extra rond. De voorkant van de auto zwaait naar buiten en kan in de weg komen van verkeer op de weg die je verlaat.
Parkeren in een haaks of schuin vak (vooruit of achteruit)
Bij vak parkeren kan de examinator vragen om vooruit of achteruit in te parkeren. Achteruit inparkeren gaat vaak makkelijker dan het lijkt, omdat de achterwielen het draaipunt vormen en je dicht bij het vak kunt insturen.
Sta na het parkeren recht en midden in het vak. Een keer bijsteken om beter te staan mag, zolang je rondkijkt en niemand hindert. Bij haaks parkeren oefenen we met vaste referentiepunten, zodat je steeds op hetzelfde moment instuurt.
Fileparkeren
Fileparkeren is achteruit inparkeren tussen of achter geparkeerde auto's langs de stoep. Je stopt naast de voorste auto, stuurt vol in op het juiste referentiepunt, draait terug en sluit af met een kleine correctie.
De meest gemaakte fout is te weinig kijken tijdens het insturen. De voorkant zwaait uit richting de rijbaan, dus kijk vlak voor het insturen nog een keer over je linkerschouder.
Keren door te steken
Bij keren door middel van steken draai je de auto in een smalle straat in een paar bewegingen om: vooruit, achteruit en weer vooruit. Het aantal steken is niet vastgelegd; veilig en gecontroleerd is belangrijker dan zo weinig mogelijk.
Stuur zoveel mogelijk terwijl de auto rijdt en niet stilstaand. Kijk voor iedere nieuwe richting opnieuw rond, want verkeer kan van twee kanten komen.
Keren met een halve draai
Bij de halve draai keer je in één vloeiende beweging op een brede weg of een kruispunt. De examinator beoordeelt vooral of je een veilige plek kiest en of je het verkeer goed inschat.
Richting aangeven, rustig naar rechts voorsorteren als dat nodig is en vóór het draaien nog één keer achterom kijken voorkomt de meeste fouten.
Hellingproef
Bij de hellingproef stop je op een helling en rijd je weer weg zonder achteruit te rollen. In een handgeschakelde auto werk je met het aangrijpingspunt van de koppeling en eventueel de handrem. In een automaat houd je de auto met de rem vast en geef je rustig gas.
Omdat de regio Haarlem vlak is, oefenen we de hellingproef bewust op opritten, viaducten en hellingen waar dat veilig kan. Zo is het geen verrassing meer als de examinator erom vraagt.
Mag je parkeersensoren en een camera gebruiken?
Ja. Volgens het CBR mag je rijhulpsystemen gebruiken tijdens het praktijkexamen, zoals parkeersensoren en een achteruitrijcamera. Een automatisch parkeersysteem mag je bij de bijzondere verrichtingen niet gebruiken: je laat zelf zien dat je de auto beheerst.
Sinds januari 2024 stelt de examinator bij de voorbereidings- en controlehandelingen ook vragen over rijhulpsystemen. Denk aan parkeersensoren, rijstrookassistent en verkeersbordherkenning. Wij bespreken in de lessen welke systemen in onze lesauto zitten en hoe ze werken.
Vrijstelling via de tussentijdse toets
Doe je een bijzondere verrichting goed tijdens de tussentijdse toets (TTT), dan krijg je daarvoor vrijstelling. De examinator toetst dat onderdeel dan niet meer op je praktijkexamen. Lees meer over de tussentijdse toets bij het CBR.
Daarnaast is de TTT een goede generale repetitie in dezelfde omgeving als je examen. Hoe het examen verder verloopt, lees je op onze pagina over het praktijkexamen auto.
Veelgemaakte fouten bij bijzondere verrichtingen
Bijna alle fouten komen neer op kijken en tempo. Wie rustig blijft rijden en op de juiste momenten rondkijkt, haalt de verrichting vrijwel altijd, ook met een correctie.
- Niet rondkijken vlak voor het insturen
- Te snel achteruit rijden
- De stoeprand raken of eroverheen rijden
- Stilstaand sturen in plaats van rijdend
- Achteruit rollen bij de hellingproef
- Scheef of buiten het vak eindigen
Oefenen in Haarlem en Heemstede
We beginnen met iedere verrichting op een rustige plek in een woonwijk, zonder druk van ander verkeer. Daarna oefen je dezelfde handeling in drukkere straten, zoals je ook op het examen vanuit de examenroutes rond CBR Haarlem kunt tegenkomen.
Je leert werken met vaste referentiepunten in de auto. Daardoor wordt parkeren een herhaalbaar stappenplan in plaats van gokken, en dat geeft rust op de examendag.

