Het behalen van je rijbewijs is een mijlpaal, maar het is niet altijd voor de eeuwigheid gegarandeerd. In bepaalde situaties ben je namelijk wettelijk verplicht om (opnieuw) theorie- en praktijkexamen te doen bij het CBR. Wanneer is dit het geval? En hoe zorg je ervoor dat je snel en in één keer (weer) slaagt? We bespreken de belangrijkste regels voor 2026.
1. Bij een niet-omwisselbaar buitenlands rijbewijs
Als je vanuit een land buiten de EU/EER naar Nederland verhuist, mag je na inschrijving in de gemeente (BRP) nog 185 dagen met je buitenlandse rijbewijs rijden. Omdat Nederland met veel landen (zoals Marokko, Turkije, Suriname of de VS) geen standaard omwisselingsverdrag heeft, verloopt daarna je rijbevoegdheid. Tenzij je onder de specifieke 30%-regeling voor expats valt, moet je volledig opnieuw examen doen — zowel theorie als praktijk — bij het CBR om weer legaal de weg op te mogen.
2. Als je Nederlandse rijbewijs zeer lang verlopen is
Is je Nederlandse rijbewijs al jaren verlopen? Geen paniek. In veruit de meeste gevallen kun je het rijbewijs gewoon vernieuwen bij de gemeente, hoe lang het ook verlopen is. Je hoeft dus niet opnieuw examen te doen. Let wel op: je mag in de tussentijd absoluut niet rijden. Daarnaast geldt dat als je ouder bent dan 75 jaar, of een medische indicatie hebt, je eerst een medische keuring via het CBR moet doorstaan voordat je je nieuwe pasje krijgt.
3. Na een maatregel of ongeldigverklaring door het CBR
Bij ernstige verkeersovertredingen (zoals rijden onder invloed of extreme snelheidsovertredingen) kan de politie je rijbewijs invorderen. Los van de straf die de rechter oplegde, kan het CBR een bestuursrechtelijk 'Onderzoek naar de rijvaardigheid' opleggen. Werk je hier niet aan mee, of zak je voor dit onderzoek? Dan wordt je rijbewijs ongeldig verklaard. Pas nadat je het volledige theorie- en praktijkexamen opnieuw hebt gehaald, krijg je je rijbevoegdheid terug.
4. Bij twijfel aan de rijgeschiktheid (medisch)
Als er een vermoeden is dat je door een medische situatie (zoals een beroerte, beginnende dementie of een visuele beperking) niet meer veilig kunt rijden, kan het CBR een rijtest opleggen. Dit is geen officieel rijexamen waar je kunt zakken op perfecte techniek, maar een praktijktest met een deskundige van het CBR. Er wordt puur gekeken of je de auto nog veilig onder controle hebt en of er eventueel aanpassingen aan je voertuig nodig zijn.
"Moet je opnieuw examen doen? Het CBR-praktijkexamen is voor ervaren bestuurders vaak een onverwacht groot struikelblok. Omdat je al jaren rijdt, heb je onbewust 'verkeerde' gewoontes aangeleerd die bij het CBR tot een onvoldoende leiden. Een gerichte voorbereiding is daarom cruciaal."
Hoe bereid je je voor op een hernieuwd examen?
Als je (opnieuw) op moet voor een examen of rijtest, is het onverstandig om onvoorbereid te gaan. De exameneisen van het CBR zijn streng en sterk gericht op actieve veiligheid, kijkgedrag en anticiperend rijden. Volg deze stappen voor de beste kans van slagen:
- Studeer op de actuele theorie: Verkeersregels en verkeerssituaties veranderen regelmatig. Zorg dat je de regels en borden van 2026 door en door kent.
- Neem een aantal gerichte rijlessen: Een ervaren instructeur ziet binnen één rit precies waar de risicopunten en ingesleten gewoontes in jouw rijstijl zitten. Met een paar gerichte lessen word je klaargestoomd om strak volgens de huidige CBR-normen te rijden.
- Oefen de examenomgeving: Rijcoach lest in de regio Haarlem en kent de specifieke verkeerssituaties en examenroutes rondom het CBR Haarlem uitstekend. We zorgen dat je precies weet wat je kunt verwachten.
Wil je je rijvaardigheid opfrissen en met vertrouwen je examen in? Plan vandaag nog een proefles in of doe de interactieve Omwissel Checker.